Audi Fren Diski Seçim, Kontrol ve Değişim Rehberi

Audi fren diski, fren balatasının sürtünerek aracın hızını azaltmasını sağlayan temel güvenlik parçalarından biridir. Fren pedalına basıldığında kaliper içerisindeki pistonlar balataları diskin iki yüzeyine doğru iter. Oluşan sürtünme, aracın hareket enerjisini ısıya dönüştürür ve aracın kontrollü biçimde yavaşlamasını sağlar. Bu işlem sırasında fren diskleri yüksek sıcaklığa, basınca ve sürekli mekanik aşınmaya maruz kalır.Fren diskinin yüzeyinde zamanla oluk, kenar çıkıntısı, paslanma, kalınlık kaybı veya düzensiz aşınma oluşabilir. Disk çalışma sınırının altına indiğinde ısıyı yeterince dağıtamayabilir. Fren sırasında titreşim, ses, pedal tepkisinde değişiklik veya fren mesafesinde uzama görülebilir. Bununla birlikte direksiyon titreşimi veya fren sesi her zaman yalnızca diskten kaynaklanmaz. Balata, kaliper, tekerlek göbeği, rulman, süspansiyon ve lastik problemleri de benzer belirtiler meydana getirebilir.Audi modellerinde aynı kasa ve üretim yılı içerisinde farklı çap, kalınlık ve göbek ölçüsüne sahip fren diskleri kullanılabilir. Motor gücü, quattro sistemi, jant ölçüsü, donanım paketi ve fren kaliperi tipi ürün seçimini etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca araç modeline veya ürün görseline bakılarak fren diski satın alınmamalıdır.Aşağıdaki ürün odaklı rehber, Audi fren diski seçerken kontrol edilmesi gereken teknik bilgileri, disk çeşitlerini, ürünün fiziksel durumunu, montaj sürecini ve bakım sonrasında yapılacak kontrolleri sıralı biçimde açıklar. Fren sistemi doğrudan sürüş güvenliğini etkilediği için uygun kaldırma ekipmanı, tork verisi, ölçüm cihazı ve teknik deneyim bulunmuyorsa değişim işlemi profesyonel serviste gerçekleştirilmelidir.

1. Audi Modelini, Motorunu ve Fren Donanımını Belirleyin

Fren diski aramasına başlamadan önce aracın bütün teknik bilgileri hazırlanmalıdır. “Audi A4 ön fren diski” şeklinde yapılan genel bir arama, çok sayıda farklı ürünün gösterilmesine neden olabilir. Aynı Audi A4 neslinde farklı motorlar, aks yükleri ve fren sistemleri kullanılabilir.Aracın model yılı kadar gerçek üretim tarihi de önemlidir. Üretici belirli bir yılın ortasında kaliper, disk veya göbek yapısında değişiklik yapmış olabilir. Bir önceki üretim dönemine ait disk, sonraki dönemde kullanılan araca fiziksel olarak benzer görünse bile uymayabilir.

Fren diski seçimi için hazırlanması gereken araç bilgileri

• Audi modeli
• Kasa veya nesil kodu
• Üretim yılı
• Üretim ayı
• Motor hacmi
• Motor kodu
• Motor gücü
• Yakıt türü
• Şanzıman tipi
• Önden çekiş veya quattro bilgisi
• Ön veya arka aks konumu
• Jant ölçüsü
• Fren sistemi PR kodu
• Şasi numarası
• Mevcut diskin ölçüleri

Audi A3, A4, A5, A6, A7, Q3 ve Q5 gibi modellerin standart, S line, S ve RS versiyonlarında farklı fren donanımları bulunabilir. Performans modellerinde daha büyük çaplı, daha kalın veya farklı malzemeden üretilmiş diskler kullanılabilir.

Ürün odaklı kontrol

Ürün detayında yalnızca araç modeli değil, motor seçeneği, üretim dönemi, disk çapı, disk kalınlığı ve aks konumu da belirtilmelidir. Bu bilgiler bulunmuyorsa sipariş öncesinde şasi numarasıyla doğrulama yapılmalıdır.

2. Ön ve Arka Fren Disklerini Birbirinden Ayırın

Audi fren diskleri ön ve arka aks için farklı ölçülerde üretilir. Ön fren sistemi genellikle aracın frenleme yükünün daha büyük bölümünü karşılar. Bu nedenle ön diskler çoğunlukla arka disklere göre daha büyük çaplı, daha kalın ve havalandırmalı yapıdadır.Arka diskler bazı modellerde daha küçük çaplı olabilir. Bununla birlikte güçlü motorlu veya quattro sistemli Audi modellerinde arka fren diskleri de büyük ve havalandırmalı olabilir. Ürün seçilirken yalnızca görsel büyüklük üzerinden karar verilmemelidir.

Ön ve arka disklerde değişebilen özellikler

• Dış çap
• Disk kalınlığı
• Minimum kalınlık değeri
• Göbek yüksekliği
• Merkezleme çapı
• Bijon deliği sayısı
• Havalandırmalı veya dolu yapı
• Elektronik park freni sistemiyle uyumluluk
• El freni mekanizması
• Balata temas alanı

Bazı arka disklerin iç kısmında kampana tipi park freni yüzeyi bulunabilir. Dışarıdan standart disk gibi görünse de iç yapısı farklıdır. Yanlış arka disk, park freni mekanizmasıyla uyum sağlamayabilir.

Sık yapılan hata

Ön ve arka disklerin ürün kodları birbirine benzeyebilir. Sipariş ekranında “ön aks” veya “arka aks” bilgisi kontrol edilmeden ürün seçilmemelidir.

3. Fren Diskinin Çapını Doğru Ölçün

Fren diski çapı, ürün seçiminde kullanılan temel ölçülerden biridir. Diskin dış kenarından karşı kenarına kadar olan mesafe milimetre cinsinden belirtilir. Aynı Audi modelinde farklı çaplara sahip disk seçenekleri bulunabileceği için bu değer mutlaka doğrulanmalıdır.Disk çapı araç üzerindeyken ölçülebilir ancak tekerlek, kaliper ve çevredeki parçalar doğru ölçüm yapılmasını zorlaştırabilir. En güvenilir sonuç üretici kataloğu, PR kodu veya sökülen diskin doğrudan ölçülmesiyle elde edilir.

Disk çapı neden değişebilir?

• Motor gücünün farklı olması
• Aracın quattro olması
• Spor paket bulunması
• Jant ölçüsünün değişmesi
• Aks ağırlığının farklı olması
• Kaliper üreticisinin değişmesi
• Üretim döneminde fren güncellemesi yapılması
• S veya RS fren paketinin bulunması

Aynı kaliper görünümüne sahip iki araçta disk çapı farklı olabilir. Balata şekli benzer olsa bile disk dış çapı ve kaliper taşıyıcısı değişebilir.

Ölçüm uyarısı

Diskin yalnızca görünen sürtünme alanı ölçülmemelidir. Ürünün teknik dış çapı, diskin bir dış kenarından tam karşısındaki dış kenara kadar ölçülür.

4. Disk Kalınlığı ve Minimum Kullanım Sınırını Kontrol Edin

Yeni fren diskinin teknik kalınlığı ürün açıklamasında belirtilir. Disk kullanıldıkça balataların temas ettiği yüzeyler aşınır ve toplam kalınlık azalır. Araç üreticisi, diskin güvenli kullanılabileceği minimum kalınlığı belirler.Minimum kalınlığın altına inmiş bir disk ısıyı yeterli biçimde dağıtamayabilir. Sert veya art arda frenlemelerde sıcaklık daha hızlı yükselir. Diskin çatlama, şekil değiştirme veya fren performansını kaybetme riski artabilir.Disk kalınlığı kumpas veya mikrometre gibi uygun bir ölçüm cihazıyla birden fazla noktadan kontrol edilmelidir. Kenarda oluşan dudak kısmı ölçüme dahil edilmemelidir. Ölçüm doğrudan balatanın temas ettiği çalışma yüzeyinden yapılmalıdır.

Kalınlık kontrolünde dikkat edilecekler

• Sağ ve sol disk ayrı ölçülmelidir.
• Her disk birkaç farklı noktadan kontrol edilmelidir.
• Kenar çıkıntısı ölçüme dahil edilmemelidir.
• Üreticinin minimum değeri bulunmalıdır.
• Sağ ve sol disk arasındaki fark değerlendirilmelidir.
• Diskin iki yüzeyi de incelenmelidir.
• Derin oluk bulunan bölgelerde ayrıca ölçüm yapılmalıdır.
• Ürün odaklı bilgi

Yeni disk ürün kartında “yeni disk kalınlığı” ve “minimum kalınlık” değerlerinin ayrı ayrı belirtilmesi kullanıcı açısından faydalıdır. Bu iki değer aynı değildir.

5. Dolu ve Havalandırmalı Disk Yapısını Ayırt Edin

Dolu fren diski, tek parça metal gövdeye sahip sade bir yapıdır. Havalandırmalı disk ise iki sürtünme yüzeyi arasında hava kanalları içerir. Bu kanallar disk dönerken hava dolaşımını artırarak ısının uzaklaştırılmasına yardımcı olur.Audi modellerinin ön aksında çoğunlukla havalandırmalı diskler kullanılır. Arka akslarda ise motor gücü ve fren sistemine göre dolu veya havalandırmalı disk bulunabilir.Havalandırmalı disk yerine dolu disk veya dolu disk yerine havalandırmalı disk doğrudan kullanılamaz. Disk kalınlığı ve kaliper açıklığı farklı olabilir.

• Havalandırmalı diskin avantajları
• Isıyı daha hızlı dağıtabilir.
• Yoğun frenlemede sıcaklık kontrolüne yardımcı olur.
• Yüksek motor gücüne sahip araçlar için daha uygundur.
• Uzun inişlerde fren performansını daha dengeli tutabilir.
• Termal gerilimi azaltmaya yardımcı olabilir.
• Ürün kontrolü

Ürün açıklamasında “havalandırmalı”, “dolu” veya “vented” bilgisi açık şekilde bulunmalıdır. Yalnızca ürün görseline güvenilmemelidir. Bazı ürün fotoğrafları temsilî olabilir.

6. Delikli, Kanallı ve Standart Diskleri Karşılaştırın

Audi fren diski aramalarında standart düz yüzeyli ürünlerin yanında delikli veya kanallı disk seçenekleri görülebilir. Bu ürünlerin kullanım amacı, ses karakteri ve balata aşınması farklı olabilir.Standart düz diskler günlük kullanımda dengeli performans, düşük ses ve geniş ürün seçeneği sunar. Delikli disklerde yüzeyde belirli delikler bulunur. Kanallı disklerde ise balata temas yüzeyinde çizgisel kanallar yer alır.Delikli veya kanallı disklerin her araçta zorunlu olarak daha iyi fren performansı sağlayacağı düşünülmemelidir. Ürün, kaliper, balata ve kullanım amacıyla birlikte değerlendirilmelidir.

• Standart disk
• Günlük kullanım için uygundur.
• Daha sessiz çalışabilir.
• Balata aşınması dengeli olabilir.
• Orijinal sistemle benzer sürüş karakteri sunabilir.
• Kanallı disk
• Balata yüzeyindeki gaz ve kalıntıların uzaklaştırılmasına yardımcı olabilir.
• Performanslı kullanımda daha belirgin pedal hissi sunabilir.
• Balata aşınmasını artırabilir.
• Çalışma sırasında daha fazla ses oluşturabilir.
• Delikli disk
• Isı ve gaz tahliyesine katkı sağlayabilir.
• Sportif görünüm sunar.
• Düşük kaliteli ürünlerde delik çevresinde çatlak riski oluşabilir.
• Ürün kalitesi ve üretim yöntemi önemlidir.
• Ürün seçimi uyarısı

Standart Audi fren sistemi için rastgele delikli veya kanallı disk tercih edilmemelidir. Ürünün ilgili araç ve kaliper sistemi için tasarlandığı doğrulanmalıdır.

7. Göbek Yüksekliği ve Merkezleme Çapını Doğrulayın

Disk dış çapı ve kalınlığı doğru olsa bile göbek yüksekliği yanlışsa disk kaliperle aynı hizada çalışmayabilir. Fren diskinin tekerlek göbeğine oturan orta bölümü, ürünün konumunu belirler.Göbek yüksekliği, diskin toplam konumunu ve balatanın sürtünme yüzeyine nasıl temas edeceğini etkiler. Yanlış ölçüdeki bir disk kalipere sürtebilir, balatanın yalnızca bir bölümünün temas etmesine veya tekerlek hizasının bozulmasına neden olabilir.Merkezleme çapı ise diskin tekerlek göbeğine oturduğu orta deliğin ölçüsüdür. Delik çok küçükse disk göbeğe takılamaz. Çok büyükse merkezleme doğru gerçekleşmez ve salınım oluşabilir.

Göbek bölümünde kontrol edilecek ölçüler

• Merkezleme deliği çapı
• Göbek yüksekliği
• Montaj yüzeyi kalınlığı
• Bijon deliği sayısı
• Bijon deliği çapı
• Sabitleme vidası deliği
• Diskin iç derinliği
• Park freni iç yüzeyi
• Güvenlik sınırı

Merkez deliği uymayan diski taşlayarak, büyüterek veya ara parça kullanarak monte etmek güvenli değildir.

8. Bijon Düzeni ve Sabitleme Deliğini Kontrol Edin

Audi modellerinde çoğunlukla beş bijonlu sistemler kullanılır. Ancak yalnızca bijon sayısının aynı olması diskin uyumlu olduğunu göstermez. Deliklerin merkezden uzaklığı, çapı ve yerleşimi doğru olmalıdır.Bazı fren disklerinde tekerlek söküldüğünde diski göbeğe sabitleyen küçük bir vida bulunur. Yeni üründe bu vida deliğinin doğru konumda olması gerekir. Sabitleme vidası diskin frenleme yükünü taşımaz ancak montaj sırasında diskin göbekte durmasına yardımcı olur.

• Kontrol edilecek noktalar
• Bijon deliği sayısı
• Deliklerin yerleşimi
• Sabitleme vidası deliği
• Merkez deliği çapı
• Jant göbek yapısıyla uyumluluk
• Diskin ön veya arka aks konumu

Ürün fotoğrafındaki delik sayısı doğru görünse bile teknik çizim ve ölçü bilgileri kontrol edilmelidir.

9. OEM Numarası ve Üretici Kodlarını Eşleştirin

Audi fren diskinin OEM numarası, doğru ürünün belirlenmesinde kullanılan önemli bir referanstır. Aynı OEM numarasını karşılayan farklı markalara ait diskler bulunabilir. Bu ürünler orijinal, OEM tedarikçi veya muadil sınıfında olabilir.Bir ürün sayfasında çok sayıda OEM numarasının listelenmesi bütün Audi modelleriyle kesin uyumluluk sağladığı anlamına gelmez. Aks konumu, disk çapı, motor kodu ve üretim tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.Eski fren diskinin üzerinde OEM numarası her zaman okunabilir durumda olmayabilir. Pas, ısı ve aşınma nedeniyle kod silinebilir. Bu durumda şasi numarasıyla profesyonel katalog sorgulaması yapılmalıdır.

• OEM doğrulama sırası
• Araç şasi numarasını hazırlayın.
• Fren sistemine ait PR kodunu kontrol edin.
• Üretici kataloğundaki OEM numarasını bulun.
• Eski ve güncel referansları karşılaştırın.
• Muadil ürünün katalog kodunu doğrulayın.
• Disk ölçülerini teknik çizimle karşılaştırın.
• Ön ve arka aks bilgisini kontrol edin.
• Ürün bağlantısı

Teknik özellikleri doğruladıktan sonra Audi fren diski ürünlerini inceleyin alanından uygun ürünleri araç ve OEM bilgilerine göre karşılaştırabilirsiniz.

10. Disk Malzemesini ve Kaplama Özelliğini İnceleyin

Fren diskleri genellikle yüksek karbon oranına sahip dökme demir veya farklı alaşımlardan üretilir. Malzeme yapısı diskin ısı yönetimini, ses karakterini ve dayanıklılığını etkileyebilir.Bazı ürünlerde göbek ve dış kenar bölümlerinde korozyon önleyici kaplama bulunur. Kaplamalı diskler, özellikle yol tuzu ve nemin yoğun olduğu bölgelerde pas görünümünü azaltabilir. Bazı disklerde bütün yüzey kaplanır ve ilk frenlemelerde balata temas alanındaki kaplama doğal biçimde temizlenir.

• Ürün açıklamasında aranabilecek özellikler
• Yüksek karbonlu döküm
• Korozyon önleyici kaplama
• UV kaplama
• Isıl işlem bilgisi
• Balans kontrolü
• Teknik kalite standardı
• Üretim ülkesi
• Garanti süresi
• ECE R90 benzeri uygunluk bilgileri
• Kalite değerlendirmesi

Diskin ağır olması tek başına kaliteli olduğunu göstermez. Malzeme homojenliği, ölçü hassasiyeti, balans ve yüzey işleme kalitesi birlikte önemlidir.

11. Sağ ve Sol Disklerin Takım Olarak Değiştirilmesi Gerektiğini Unutmayın

Fren diskleri aynı aks üzerinde sağ ve sol takım olarak değiştirilmelidir. Yalnızca bir tarafın yenilenmesi, iki tekerlek arasında farklı sürtünme ve ısı davranışı oluşturabilir.Bir disk hasar gördüğünde karşı taraftaki disk kullanılabilir görünse bile kalınlık, yüzey ve çalışma geçmişi farklıdır. Yeni disk ile aşınmış diskin birlikte kullanılması frenleme dengesini bozabilir.

• Takım değişiminin faydaları
• Sağ ve sol tarafta benzer yüzey yapısı sağlar.
• Isınma davranışını dengeler.
• Yeni balataların eşit çalışmasına yardımcı olur.
• Fren sırasında yön değiştirme riskini azaltır.
• Bakım takibini kolaylaştırır.
• Kutu içeriği kontrolü

Bazı fren diskleri tek adet, bazıları iki adet takım hâlinde satılır. Ürün fiyatı karşılaştırılırken kutu içeriği mutlaka kontrol edilmelidir.

12. Fren Balatalarını Diskle Birlikte Değerlendirin

Yeni fren diski çoğunlukla yeni fren balatalarıyla birlikte kullanılmalıdır. Eski balatanın yüzeyi eski diskin oluklarına göre şekillenmiş olabilir. Yeni ve düz bir diske eski balata takıldığında yüzey tam temas etmeyebilir.Balata kalın görünse bile yüzeyinde camlaşma, çatlak, düzensiz aşınma veya yağ bulaşması bulunabilir. Yeni diski korumak ve dengeli frenleme sağlamak için balata durumu dikkatle değerlendirilmelidir.

• Balatada kontrol edilecekler
• Kalan balata kalınlığı
• İç ve dış balata arasındaki fark
• Yüzeyde çatlak bulunması
• Camlaşma veya parlaklık
• Yağ veya hidrolik bulaşması
• Metal sırt plakasında deformasyon
• Sensörün durumu
• Balatanın disk yüzeyine uygunluğu
• Ürün eşleştirme notu

Fren diski ve balata farklı markalarda olabilir ancak ürünlerin ilgili Audi fren sistemiyle teknik olarak uyumlu olması gerekir. Performans sınıfları ve kullanım amaçları da birbirine yakın olmalıdır.

13. Eski Diskteki Aşınma Biçimini İnceleyin

Eski diskin görünümü fren sistemindeki farklı sorunlar hakkında bilgi verebilir. Yalnızca yeni disk takmak, aşınmanın kaynağını ortadan kaldırmayabilir.Diskin bir yüzeyi diğerinden daha fazla aşınmışsa kaliper kızaklarında veya pistonunda problem bulunabilir. Disk üzerinde tek bir bölgede renk değişimi oluşmuşsa kaliper sıkışıyor olabilir. Düzensiz oluklar balata malzemesi veya yabancı parçacıklarla ilişkili olabilir.

Disk üzerindeki belirtiler

Derin oluklar: Balatanın aşırı aşınması veya sürtünme yüzeyine yabancı madde girmesiyle oluşabilir.

Mavi veya mor renk: Diskin aşırı ısındığını gösterebilir.

Yüzey çatlakları: Yoğun termal yük veya malzeme yorgunluğu bulunabilir.

Kalın pas tabakası: Araç uzun süre kullanılmamış veya disk yüzeyi düzenli temizlenmemiş olabilir.

Tek taraflı aşınma: Kaliper, piston veya kızak problemi bulunabilir.

Dalgalı yüzey: Balata temasının düzensiz olduğunu gösterebilir.

Kenar çıkıntısı: Diskin çalışma yüzeyinin zamanla inceldiğini gösterir.

Kontrol notu

Eski diskte aşırı ısı izi varsa yeni disk takılmadan önce kaliper, fren hortumu ve balata hareketi incelenmelidir.

14. Disk Salınımını ve Tekerlek Göbeğini Kontrol Edin

Fren sırasında direksiyon veya pedal titreşiminin nedeni her zaman diskin üretim hatası değildir. Tekerlek göbeğindeki pas, kir veya salınım yeni diskin düzgün oturmamasına neden olabilir.Disk göbeğe tamamen düz oturmazsa dönüş sırasında yüzey sağa ve sola hareket edebilir. Bu durum zamanla balata temasını bozabilir ve fren titreşimine yol açabilir.Disk salınımı uygun komparatörle ölçülmelidir. Göbek yüzeyi temizlenmeli ancak yüzeyden gereğinden fazla malzeme alınmamalıdır.

• Göbek kontrol listesi
• Göbek yüzeyinde pas var mı?
• Yabancı madde veya eski kaplama kalıntısı bulunuyor mu?
• Göbekte darbe izi var mı?
• Rulmanda boşluk bulunuyor mu?
• Disk göbeğe tam oturuyor mu?
• Disk sabitleme vidası düzgün mü?
• Salınım değeri üretici sınırında mı?
• Sık yapılan hata

Yeni diskin arkasına kalın gres sürmek veya göbek yüzeyini düzensiz taşlamak diskin düz oturmasını engelleyebilir.

15. Kaliper ve Kızak Sistemini Disk Değişiminden Önce İnceleyin

Kaliper pistonu ve kızak pimleri serbest hareket etmelidir. Sıkışan bir kaliper yeni diskin yalnızca bir yüzeyini aşırı ısıtabilir ve kısa sürede bozabilir.Piston körüğünde yırtık varsa su ve kir piston yüzeyine ulaşabilir. Paslanan piston geri dönemeyebilir ve balata sürekli diske temas edebilir. Fren hortumunun iç yapısı bozulduğunda da hidrolik basınç geri dönemeyebilir.

• Kaliper kontrolünde incelenecek parçalar
• Piston hareketi
• Piston körüğü
• Kızak pimleri
• Kızak körükleri
• Kaliper taşıyıcısı
• Balata yatakları
• Fren hortumu
• Hava alma vidası
• Fren hidroliği kaçağı
• Elektronik park freni motoru

Kaliper sıkışması çözülmeden yeni disk ve balata takılması, yeni ürünlerin kısa sürede aşırı ısınmasına ve düzensiz aşınmasına neden olabilir.

16. Fren Hidroliği ve Hortumları Birlikte Kontrol Edin

Fren diski mekanik bir parça olsa da sistemin çalışması fren hidroliği basıncına bağlıdır. Sıvı seviyesinin düşük olması, sistemde hava bulunması veya hortumlarda kaçak görülmesi fren performansını etkiler.Fren hidroliği haznesindeki seviye kontrol edilmeli ancak eksik sıvı doğrudan tamamlanmadan önce neden azaldığı araştırılmalıdır. Balatalar aşındıkça seviye bir miktar düşebilir. Bununla birlikte hızlı seviye kaybı kaçak ihtimalini gösterir.Fren sıvısı ve sistem kontrolü için Fren Hidroliği Seviyesi Nasıl Kontrol Edilir? rehberindeki güvenli kontrol adımlarından yararlanabilirsiniz.

Güvenlik uyarısı

Pedal yumuşaksa, sıvı kaçağı varsa veya fren sistemi uyarısı yanıyorsa araç kullanılmamalıdır.

17. Yeni Diskin Fiziksel Durumunu Montajdan Önce Kontrol Edin

Yeni fren diski kutudan çıkarıldığında çatlak, darbe, pas, ezilme veya ölçü hatası açısından incelenmelidir. Taşıma sırasında düşen disklerde gözle fark edilmeyen deformasyon oluşabilir.Ürün kodu, kutu üzerindeki kodla karşılaştırılmalıdır. Sağ ve sol için yönlü disk kullanılıyorsa dönüş yönü işaretleri kontrol edilmelidir.

• Montaj öncesi ürün kontrol listesi
• Ürün kodu doğru mu?
• OEM numarası eşleşiyor mu?
• Disk çapı doğru mu?
• Disk kalınlığı uygun mu?
• Göbek yüksekliği eşleşiyor mu?
• Merkez deliği doğru mu?
• Bijon düzeni uygun mu?
• Disk dolu mu, havalandırmalı mı?
• Kaplama hasarlı mı?
• Üründe darbe veya çatlak var mı?
• Kutu içeriği iki disk mi, tek disk mi?
• Yön işareti bulunuyor mu?

Belirgin hasar bulunan disk araca takılmamalıdır.

18. Koruyucu Yağ ve Kaplamayı Üretici Talimatına Göre Değerlendirin

Bazı fren diskleri depolama sırasında paslanmayı önlemek için yağlı koruyucu tabakayla kaplanır. Bu ürünlerin balata temas yüzeyleri montajdan önce uygun fren temizleyiciyle temizlenmelidir.Bazı modern kaplamalı disklerde ise yüzeydeki fabrika kaplamasının temizlenmemesi ve ilk frenlemelerde doğal biçimde aşınması önerilebilir. Bu nedenle her disk için aynı işlem uygulanmamalıdır.

• Ürün talimatını kontrol edin
• Disk yüzeyi yağlı mı?
• Fabrika kaplaması var mı?
• Temizlik gerekli mi?
• Hangi kimyasal kullanılmalı?
• Kaplamanın tamamı mı, yalnızca sürtünme alanı mı temizlenmeli?
• İlk kullanım prosedürü belirtilmiş mi?

Benzin, motor yağı çözücü veya kalıntı bırakan genel temizleyiciler fren yüzeyinde kullanılmamalıdır.

19. Disk Montaj Yüzeyini Temiz ve Düz Tutun

Eski disk çıkarıldıktan sonra tekerlek göbeği üzerindeki pas ve kir temizlenmelidir. Ancak yüzey aşırı taşlanmamalı veya biçimi bozulmamalıdır.Yeni disk göbeğe yerleştirildiğinde boşluk olmadan tam oturmalıdır. Araya kir, kalın gres veya metal parçacığı girmesi disk salınımına neden olabilir.Disk sabitleme vidası üreticinin belirttiği şekilde takılmalıdır. Bu vida aşırı sıkılırsa başı zarar görebilir ve sonraki bakımda sökülmesi zorlaşabilir.

• Montaj yüzeyinde kaçınılması gerekenler
• Kalın gres tabakası
• Düzensiz zımparalama
• Göbek yüzeyini taşlama
• Pas parçalarını yüzeyde bırakma
• Disk ile göbek arasına yabancı madde koyma
• Uygun olmayan sabitleme vidası kullanma

20. Bağlantıları Üretici Tork Değerleriyle Sıkın

Kaliper taşıyıcı vidaları, kızak bağlantıları ve tekerlek bijonları belirli tork değerleriyle sıkılmalıdır. Genel veya tahmini değerler kullanılmamalıdır.Fazla sıkılan bağlantıların dişleri zarar görebilir. Yetersiz sıkılan kaliper veya taşıyıcı bağlantısı gevşeyerek ciddi güvenlik riski oluşturabilir.Tekerlek bijonlarının havalı tabancayla aşırı sıkılması disk ile göbek arasında gerilim oluşmasına ve sökme işlemlerinin zorlaşmasına neden olabilir. Son sıkma kalibre edilmiş tork anahtarıyla yapılmalıdır.

• Tork uygulanacak noktalar
• Kaliper taşıyıcı vidaları
• Kaliper kızak vidaları
• Disk sabitleme vidası
• Tekerlek bijonları
• Elektronik park freni bağlantıları
• İlgili süspansiyon bağlantıları
• Güvenlik sınırı

Üretici servis verisi bulunmadan kritik fren bağlantıları rastgele sıkılmamalıdır.

21. Fren Pedalını Araç Hareket Etmeden Önce Hazırlayın

Kaliper pistonları geri itildiğinde balatalar diskten uzaklaşır. Montaj tamamlandıktan sonra fren pedalına birkaç kez basılmazsa ilk frenleme sırasında pedal normalden çok daha aşağıya inebilir.Araç çalıştırılmadan veya hareket ettirilmeden önce pedal kontrollü biçimde pompalanmalı ve normal sertliğe ulaştığı doğrulanmalıdır.Fren hidroliği seviyesi de yeniden kontrol edilmelidir. Pistonlar geri itildiğinde sıvı seviyesi yükselebilir. Hazne önceden aşırı doldurulmuşsa sıvı taşabilir.

• Araç hareket etmeden önce
• Fren pedalını birkaç kez basın.
• Pedalın sertleştiğini doğrulayın.
• Hidrolik seviyesini kontrol edin.
• Kaliper çevresinde kaçak arayın.
• Tekerleklerin serbest döndüğünü kontrol edin.
• Gösterge panelindeki uyarıları inceleyin.

Pedal sertleşmiyorsa araç hareket ettirilmemelidir.

22. Disk ve Balata Alıştırma Prosedürünü Uygulayın

Yeni fren diski ve balataların yüzeylerinin birbiriyle uyum sağlaması için kontrollü alıştırma süreci gerekebilir. Bu işlem ürün üreticisinin talimatına göre yapılmalıdır.İlk kullanım döneminde art arda sert frenlerden, uzun süre frene basılı yokuş inişlerinden ve disklerin aşırı ısınmasına neden olacak kullanımdan kaçınılmalıdır.Aşırı sıcak balataların araç durduktan sonra uzun süre diske güçlü biçimde bastırılması, disk yüzeyine düzensiz balata malzemesi transferine neden olabilir.

• İlk kullanımda dikkat edilecekler
• Ani ve gereksiz sert fren yapmayın.
• Uzun inişlerde sürekli frene basmayın.
• Fren sistemini soğumadan tekrar zorlamayın.
• Üreticinin hız ve frenleme talimatlarını uygulayın.
• İlk kilometrelerde ses ve titreşimi takip edin.
• Bir tekerlekte aşırı sıcaklık olup olmadığını kontrol edin.
• Normal olmayan belirtiler
• Yoğun duman
• Keskin yanık kokusu
• Metal sürtme sesi
• Direksiyonda güçlü titreşim
• Aracın bir tarafa çekmesi
• Fren pedalının yumuşaması
• Fren uyarı ışığının yanması

Bu belirtilerden biri varsa araç zorlanmamalı ve sistem kontrol edilmelidir.

23. Kısa Test Sürüşü Sonrasında Sistemi Yeniden İnceleyin

Montaj tamamlandıktan sonra düşük hızda ve güvenli ortamda kontrollü test yapılmalıdır. Fren pedalının kavrama noktası, aracın düz durması ve sesler takip edilmelidir.Test sürüşünden sonra sağ ve sol tekerleklerin sıcaklıkları karşılaştırılabilir. Bir tarafın belirgin biçimde daha sıcak olması kaliper sıkışmasını gösterebilir. Sıcak parçaya doğrudan elle dokunulmamalıdır.

• Test sonrası kontrol listesi
• Pedal sertliği normal mi?
• Araç düz biçimde duruyor mu?
• Direksiyonda titreşim var mı?
• Metalik ses duyuluyor mu?
• Bir tekerlek aşırı ısınıyor mu?
• Fren hidroliği kaçağı var mı?
• ABS veya fren uyarısı yandı mı?
• Bijon torkları kontrol edildi mi?
• Elektronik park freni çalışıyor mu?
• Balata sensörü uyarısı söndü mü?

24. Fren Diskinin Değişim Zamanını Belirtilerle Birlikte Takip Edin

Fren diski için bütün Audi modellerinde geçerli tek bir kilometre sınırı bulunmaz. Disk ömrü kullanılan balatanın yapısına, sürüş şartlarına, araç ağırlığına ve fren kullanımına göre değişir. Şehir içindeki sık dur-kalk kullanımı, dağlık yollar, ağır yük ve sert frenleme disk aşınmasını hızlandırabilir. Araç az kullanılmış olsa bile yoğun pas veya yüzey bozulması nedeniyle disk değişimi gerekebilir.

• Disk kontrolünü gerektirebilecek belirtiler
• Fren sırasında direksiyon titreşimi
• Pedalda vuruntu
• Metal sürtme sesi
• Disk kenarında büyük çıkıntı
• Yüzeyde derin oluklar
• Diskte çatlak
• Yoğun pas
• Fren mesafesinde uzama
• Aracın fren sırasında yön değiştirmesi
• Disk kalınlığının minimum sınırın altına inmesi

İkinci el araç incelemesinde fren disklerinin nasıl değerlendirilmesi gerektiği hakkında İkinci El Araç Alırken Kontrol Edilmesi Gerekenler yazısından yararlanabilirsiniz.

25. Değiştirilen Disk ve Balata Bilgilerini Kaydedin

Fren bakımı tamamlandıktan sonra kullanılan ürünlerin ve yapılan ölçümlerin kaydı tutulmalıdır. Bu bilgiler sonraki bakım zamanını belirlemeyi ve ürünlerin kullanım ömrünü karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Bakım kaydında bulunması gerekenler

• Audi modeli
• Motor kodu
• Şasi numarasının son bölümü
• Araç kilometresi
• Değişim tarihi
• Fren diski markası
• Disk ürün kodu
• OEM numarası
• Disk çapı
• Yeni disk kalınlığı
• Minimum kalınlık değeri
• Balata markası ve kodu
• Kaliper kontrol sonucu
• Fren hidroliği seviyesi
• Montajı yapan servis
• Fatura ve garanti bilgisi

Disklerin beklenenden kısa sürede bozulması durumunda kaliper, göbek, rulman, bijon torku ve balata yapısı yeniden değerlendirilmelidir.Audi Fren Diski Satın Almadan Önce Son Kontrol Listesi Sipariş vermeden önce aşağıdaki maddelerin tamamını doğrulayın:

• Audi modeli doğru mu?
• Kasa veya nesil kodu biliniyor mu?
• Motor kodu doğrulandı mı?
• Üretim yılı ve ayı kontrol edildi mi?
• Şasi numarasıyla sorgulama yapıldı mı?
• Fren sistemi PR kodu biliniyor mu?
• Disk ön veya arka aks için mi?
• Disk dış çapı doğru mu?
• Yeni disk kalınlığı uygun mu?
• Minimum kalınlık değeri belirtilmiş mi?
• Disk dolu mu, havalandırmalı mı?
• Göbek yüksekliği eşleşiyor mu?
• Merkezleme deliği uygun mu?
• Bijon düzeni doğru mu?
• Sabitleme vidası deliği bulunuyor mu?
• Disk standart, delikli veya kanallı mı?
• Ürün ilgili Audi modeli için onaylı mı?
• OEM numarası doğrulandı mı?
• Üretici katalog kodu doğru mu?
• Ürün tek adet mi, çift mi satılıyor?
• Sağ ve sol diskler birlikte değiştirilecek mi?
• Yeni fren balatası kullanılacak mı?
• Kaliper ve kızaklar kontrol edilecek mi?
• Fren hidroliği seviyesi incelenecek mi?
• Göbek salınımı ölçülecek mi?
• Montaj tork değerleri mevcut mu?
• Ürün faturalı ve garantili mi?
• Korozyon önleyici kaplama var mı?
• Montaj sonrası alıştırma yapılacak mı?
• Test sürüşü güvenli ortamda gerçekleştirilecek mi?

Audi fren diski seçiminde yalnızca ürün fiyatı, görünümü veya araç modeli dikkate alınmamalıdır. Disk çapı, kalınlık, göbek yüksekliği, merkezleme çapı, aks konumu, kaliper tipi ve OEM numarası birlikte değerlendirilmelidir.Doğru ürün seçildikten sonra fren balataları, kaliper pistonları, kızaklar, fren hortumları ve tekerlek göbeği kontrol edilmelidir. Yeni disklerin kısa sürede titreşim veya düzensiz aşınma oluşturması çoğu zaman yalnızca diskin kendisiyle ilgili olmayabilir. Göbek salınımı, kaliper sıkışması, hatalı bijon torku ve uygun olmayan balatalar da yeni ürünü etkileyebilir.Fren sistemi doğrudan güvenliği etkilediği için araç yalnızca kriko üzerinde tutulmamalı, bağlantılar tahmini değerlerle sıkılmamalı ve pedal normal sertliğe ulaşmadan araç hareket ettirilmemelidir. Gerekli teknik ekipman veya deneyim bulunmuyorsa değişim işlemi uzman servise bırakılmalıdır.